Önemli Not: Konu geçmişten günümüze uygulanmış idam yöntemleri hakkında genel bilgiler içermektedir. Bazı görseller rahatsız edici olabilir. Bünyeniz aşırı hassas ise, sadece yazıları okuyunuz.
Ölüm cezası, devletin hukuk kuralları içerisinde ağır bir suç işlemiş kişiye verdiği cezadır. Suçlunun infaz edilmesine idam denir. Ölüm cezaları çok çeşitlidir. Ceza her ne kadar suçlunun doğrudan öldürülme prensibine dayanıyor olsa da, işkence eşliğinde yapılan idamlar da vardır.
Dünya üzerinde 58 ülkede halen ölüm cezası uygulanmaktadır. 98 ülke ölüm cezasını tamamen kaldırmış, 7 ülke istisnai durumlar haricinde kaldırmıştır. Günümüzde verilen ölüm cezalarının %90'lık bir kısmı Uzakdoğu ülkelerinde verilmektedir.
Ölüm cezası günümüzde oldukça tartışılan bir konudur. Destekleyeni ve desteklemeyeni neredeyse eşit gibidir. Destekleyenler ölüm cezası ile suçların caydırılabileceğini düşünür.
Çarmıha Germe
Geçmişte din ve düzene karşı suç işlediği için idamına karar verilenler çarmıha gerilerek öldürülürlerdi. Bunun için mahkumun vücudu ve ayakları çarmıhın dikey tahtasına bağlanır, kolları yana açılarak elleri yatay tahtaya çivilenirdi. Günlerce açıkta aç, susuz ve tahtaya çivili kalan mahkum, yavaş yavaş ve acı çekerek ölürdü.
Çarmıha gerilmiş bir insanın ölümü genelde boğulma nedeniyle olur. Bu cezaya çarptırılmış kişinin bacakları gövdesinin ağırlığını taşıyamayacak hale geldiğinde vücut aşağı sarkar. Kolların konumu nedeniyle nefes almak güçleşir. Bir süre sonra kişi soluk almak için gövdesini kolları paralel hale gelinceye dek yukarı çekmek zorunda kalır. Bu hareketi yapacak enerjisi kalmayınca da boğularak can verir.
Fil
Özellikle Hindistan'da uygulanmış bir idam yöntemidir. Halkın önündeki idamlarda esirleri ezmek, parçalamak veya onlara işkence etmek filler kullanılmıştır. Bu hayvanlar kurbanları hemen öldürmek ya da onlara uzun bir süre işkence etmek amacıyla eğitilmişlerdir. Bu yöntem 19. yüzyıla kadar sıklıkla kullanılmış, ardından yasaklanmıştır.
Asıldı, Sürüklendi ve Parçalandı
İngitere'de 1351 tarihli kanun gereği vatana ihanet suçu işleyenlere verilmiş bir cezadır. Mahkumlar atlarla idam yerine sürüklenir, ölmeyecek kadar asılır, cinsel organları kesilir, iç organları deşilir ve yakılır, kafaları ve uzuvları kesilirdi. Cesedin parçaları ülkenin önemli noktalarında sergilenirdi. Genel ahlak sebebiyle vatana ihanetten mahkum olan kadınlara bu ceza uygulanmazdı, onlar yakılarak idam edilirdi.
Kanun, hükümdarın otoritesine isyan edenlere, özellikle de hükümdarı öldürmeye çalışan ve öldürenlere karşıydı. Suç en ağır suç olarak görüldüğünden cezanın olabildiğince ağır ve caydırıcı olması amaçlanmıştı. Örnek olarak ceza I. Charles'ın davasına bakan hakimlerden bazılarına, Barut Komplosu'nu planlayanlara ve Elizabeth devrinde birçok papaza uygulanmıştır.
1351 tarihli Vatana İhanet Kanunu yürürlükte kalsa da, 19. yüzyıldaki reformlarla ceza mahkumun asılarak öldürülmesi, daha sonra cesedinin parçalanması şeklinde değiştirildi; daha sonra 1870'de tamamen kullanımdan kaldırıldı. 1998'de ise vatana ihanet suçu için ölüm cezası kaldırıldı.
Ling Che, Lingci ya da Yavaş Dilimleme
Oldukça acı vererek ve mahkumu yavaş yavaş keserek prensibine dayanan bir idam yöntemidir. İdamda, mahkum; yavaş yavaş "parmak uçları, parmak ortaları, parmaklar, bilek, ön kol, dirsek, kol" 1 cm kalınlığında parçalar halinde doğranırdı. Aynı işlem burna, kulaklara, yüze, bacaklara, bele ve gövdenin çeşitli yerlerine uygulanır. En sonunda kesici alet kalbe saplanır ve mahkumun kafası kesilirdi. Bazı iddialara göre gerçekleştirilmesi günler süren bir yöntemdir. Özellikle Çin'de yoğun olarak kullanılmıştır. 1905 yılında yasaklanmıştır.
Giyotin
Giyotin, özellikle Fransız Devrimi döneminde yoğun olarak kullanılmış bir idam aletinin adıdır. Sanıldığının aksine Joseph-Ignage Guillotin tarafından icat edilmemiştir. Guillotin sadece bu aletin ölüm cezalarında bir standart olması için meclise öneri vermiştir. Aletin çalışma prensibi oldukça basittir. Aletin tepesinde keskin bir bıçak vardır. Mahkumun kafası bu bıçağın altına konulur, ardından bıçak serbest bırakılarak mahkumun kafası kesilirdi.
Giyotin, sadece fransa'da değil, Belçika, İtalya ve hatta Almanya'da da kullanılmıştır. Hitler döneminde vatana ihanet suçları için kullanılan iki yöntemden (diğeri piyano teliyle asma cezasıdır) biridir. Almanlar, Fallbeil denilen daha ufak ve Fransız tasarımının aksine tahta yerine demir ağırlıklı geliştirilmiş ufaltılmış bir tasarımı benimsemişlerdir.
Fransız Devrimi olduğu zaman 1.5 milyondan fazla insanın giyotin ile idam edildiği düşünülmektedir. Dönemin bazı kaynaklarına göre, giyotinin bıçağı kafa kesmekten akşama kadar köreliyordu. Bu yüzden bazı mahkumların kafaları 3-4 vuruş sonunda kesilebiliyordu. Giyotin ile halka açık son idam, 1939 yılında yapılmıştır (Aşağıda videosunu görebilirsiniz). Giyotin ile yapılan son idam ise 1977 yılında gerçekleştirilmiştir. 1981 yılında çıkan bir kanun ile kullanımı yasaklanmıştır.
Asarak İdam
Mahkumları asarak idam etmek çok eski zamanlardan beridir kullanılan bir yöntemdir. Prensibi oldukça basittir. Boynuna ip geçirilen mahkum, boşlukta sallandırılır. Mahkum genellikle boynu kırılarak ya da boğularak ölür. Günümüzde bir çok yerde yasaklansa da, halen kullanılan yerler vardır.
Baş Kesme
Başı keserek idam etme yöntemi, geçmişte oldukça yaygın şekilde kullanılmış bir idam yöntemidir. Mahkumun kafasını keserek öldürme esasına dayanır. Günümüzde sadece Suudi Arabistan'da resmi idam yöntemi olarak olarak kullanılmaktadır.
Elektrikli Sandalye
Alfred Southwick tarafından bulunmuş, Nikola Tesla'nın bulduğu alternatif akımı kötülemek amacı ile Thomas Edison tarafından da geliştirilmiş bir alettir. Adının aksine, elektrik akımı sandalyeden gelmez. Mahkumun başına bağlanan bir cihaz ile bütün vücuda elektrik vererek idamı gerçekleştirme esasına dayanır. İlk olarak 1888 yılında kullanılmıştır. İnsanların dirençleri farklılık gösterdiği için, bazı mahkumların yoğun elektrik almalarına rağmen ölmedikleri kayıtlara geçmiştir. Bu yüzden en çok acı veren idam yöntemlerinden biri olarak kabul edilir. 20. yüzyılın ortalarında özellikle ABD'de çok yoğun olarak kullanılmıştır. Günümüzde ise zehirli iğne ile idam edilecek mahkumlara ikinci seçenek olarak sunulmaktadır.
Kurşuna Dizme
Kurşuna dizerek idam etme yöntemi, özellikle savaş sırasında sıklıkla kullanılır. Çoğunlukla bir infaz mangası mahkumu karşılarına alır ve gelen emirle birlikte aynı anda ateş ederler. İdam edilecek kişi isteğine göre infaz mangasına bakabilir, aksi durumda gözleri bağlanır.
Bazı durumlarda, infaz mangasının bir üyesine içinde kurşun olmayan bir silah verilir. Gruptaki hiç kimseye bu kişinin kim olduğu söylenmez. İdamlarda, geri çekilip ateş etmemeyi önlediğine inanılan bu hareketle infaz işleminin daha sağlam yapılması sağlanır. Bu sayede üyelerin öldürücü darbeyi kendilerinin vurmadığı duygusunu güçlenmektedir ve silahları kullananların sorumluluk duygusu azalmaktadır.
Bu yöntem Türkiye'de de uygulanmıştır. Osmanlı Dönemi'nin sonlarında ve Kurtuluş Savaşı sırasında özellikle firariler bu yöntemle idam edilmiştir. Türkiye siyasi tarihinin tanınmış simalarından olan Alparslan Türkeş hakkında da kurşuna dizilerek idam edilme cezası verilmiş, ancak Türkeş beraat edince karar iptal edilmiştir.
Zehirli İğne
Zehirli iğne günümüzde özellikle ABD'de en çok tercih edilen idam biçimidir. Mahkuma damardan çeşitli öldürücü zehirler verme prensibine dayanır. Çoğu idam yönteminden en acısız olanıdır. Günümüzde tüm dünyada idam cezasında bu yöntemin kullanılması teşvik edilmektedir.
Ölüm cezası, devletin hukuk kuralları içerisinde ağır bir suç işlemiş kişiye verdiği cezadır. Suçlunun infaz edilmesine idam denir. Ölüm cezaları çok çeşitlidir. Ceza her ne kadar suçlunun doğrudan öldürülme prensibine dayanıyor olsa da, işkence eşliğinde yapılan idamlar da vardır.
Dünya üzerinde 58 ülkede halen ölüm cezası uygulanmaktadır. 98 ülke ölüm cezasını tamamen kaldırmış, 7 ülke istisnai durumlar haricinde kaldırmıştır. Günümüzde verilen ölüm cezalarının %90'lık bir kısmı Uzakdoğu ülkelerinde verilmektedir.
Ölüm cezası günümüzde oldukça tartışılan bir konudur. Destekleyeni ve desteklemeyeni neredeyse eşit gibidir. Destekleyenler ölüm cezası ile suçların caydırılabileceğini düşünür.
Geçmişte Uygulanan İdam Yöntemleri
Çarmıha Germe
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4f/Mathis_Gothart_Grünewald_022.jpg)
Geçmişte din ve düzene karşı suç işlediği için idamına karar verilenler çarmıha gerilerek öldürülürlerdi. Bunun için mahkumun vücudu ve ayakları çarmıhın dikey tahtasına bağlanır, kolları yana açılarak elleri yatay tahtaya çivilenirdi. Günlerce açıkta aç, susuz ve tahtaya çivili kalan mahkum, yavaş yavaş ve acı çekerek ölürdü.
Çarmıha gerilmiş bir insanın ölümü genelde boğulma nedeniyle olur. Bu cezaya çarptırılmış kişinin bacakları gövdesinin ağırlığını taşıyamayacak hale geldiğinde vücut aşağı sarkar. Kolların konumu nedeniyle nefes almak güçleşir. Bir süre sonra kişi soluk almak için gövdesini kolları paralel hale gelinceye dek yukarı çekmek zorunda kalır. Bu hareketi yapacak enerjisi kalmayınca da boğularak can verir.
Fil
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/25/Le_Toru_Du_MOnde.jpg)
Özellikle Hindistan'da uygulanmış bir idam yöntemidir. Halkın önündeki idamlarda esirleri ezmek, parçalamak veya onlara işkence etmek filler kullanılmıştır. Bu hayvanlar kurbanları hemen öldürmek ya da onlara uzun bir süre işkence etmek amacıyla eğitilmişlerdir. Bu yöntem 19. yüzyıla kadar sıklıkla kullanılmış, ardından yasaklanmıştır.
Asıldı, Sürüklendi ve Parçalandı
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/2c/Execution_of_thomas_armstrong_1683.jpg)
İngitere'de 1351 tarihli kanun gereği vatana ihanet suçu işleyenlere verilmiş bir cezadır. Mahkumlar atlarla idam yerine sürüklenir, ölmeyecek kadar asılır, cinsel organları kesilir, iç organları deşilir ve yakılır, kafaları ve uzuvları kesilirdi. Cesedin parçaları ülkenin önemli noktalarında sergilenirdi. Genel ahlak sebebiyle vatana ihanetten mahkum olan kadınlara bu ceza uygulanmazdı, onlar yakılarak idam edilirdi.
Kanun, hükümdarın otoritesine isyan edenlere, özellikle de hükümdarı öldürmeye çalışan ve öldürenlere karşıydı. Suç en ağır suç olarak görüldüğünden cezanın olabildiğince ağır ve caydırıcı olması amaçlanmıştı. Örnek olarak ceza I. Charles'ın davasına bakan hakimlerden bazılarına, Barut Komplosu'nu planlayanlara ve Elizabeth devrinde birçok papaza uygulanmıştır.
1351 tarihli Vatana İhanet Kanunu yürürlükte kalsa da, 19. yüzyıldaki reformlarla ceza mahkumun asılarak öldürülmesi, daha sonra cesedinin parçalanması şeklinde değiştirildi; daha sonra 1870'de tamamen kullanımdan kaldırıldı. 1998'de ise vatana ihanet suçu için ölüm cezası kaldırıldı.
Ling Che, Lingci ya da Yavaş Dilimleme
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c4/Lingchi_%28cropped%29.jpg)
Oldukça acı vererek ve mahkumu yavaş yavaş keserek prensibine dayanan bir idam yöntemidir. İdamda, mahkum; yavaş yavaş "parmak uçları, parmak ortaları, parmaklar, bilek, ön kol, dirsek, kol" 1 cm kalınlığında parçalar halinde doğranırdı. Aynı işlem burna, kulaklara, yüze, bacaklara, bele ve gövdenin çeşitli yerlerine uygulanır. En sonunda kesici alet kalbe saplanır ve mahkumun kafası kesilirdi. Bazı iddialara göre gerçekleştirilmesi günler süren bir yöntemdir. Özellikle Çin'de yoğun olarak kullanılmıştır. 1905 yılında yasaklanmıştır.
Giyotin
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e6/Execution_of_Languille_in_1905.jpg)
Giyotin, özellikle Fransız Devrimi döneminde yoğun olarak kullanılmış bir idam aletinin adıdır. Sanıldığının aksine Joseph-Ignage Guillotin tarafından icat edilmemiştir. Guillotin sadece bu aletin ölüm cezalarında bir standart olması için meclise öneri vermiştir. Aletin çalışma prensibi oldukça basittir. Aletin tepesinde keskin bir bıçak vardır. Mahkumun kafası bu bıçağın altına konulur, ardından bıçak serbest bırakılarak mahkumun kafası kesilirdi.
Giyotin, sadece fransa'da değil, Belçika, İtalya ve hatta Almanya'da da kullanılmıştır. Hitler döneminde vatana ihanet suçları için kullanılan iki yöntemden (diğeri piyano teliyle asma cezasıdır) biridir. Almanlar, Fallbeil denilen daha ufak ve Fransız tasarımının aksine tahta yerine demir ağırlıklı geliştirilmiş ufaltılmış bir tasarımı benimsemişlerdir.
Fransız Devrimi olduğu zaman 1.5 milyondan fazla insanın giyotin ile idam edildiği düşünülmektedir. Dönemin bazı kaynaklarına göre, giyotinin bıçağı kafa kesmekten akşama kadar köreliyordu. Bu yüzden bazı mahkumların kafaları 3-4 vuruş sonunda kesilebiliyordu. Giyotin ile halka açık son idam, 1939 yılında yapılmıştır (Aşağıda videosunu görebilirsiniz). Giyotin ile yapılan son idam ise 1977 yılında gerçekleştirilmiştir. 1981 yılında çıkan bir kanun ile kullanımı yasaklanmıştır.
Halen Uygulanan İdam Yöntemleri
Asarak İdam
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/ac/Bundesarchiv_Bild_101I-031-2436-03A%2C_Russland%2C_Hinrichtung_von_Partisanen.jpg)
Mahkumları asarak idam etmek çok eski zamanlardan beridir kullanılan bir yöntemdir. Prensibi oldukça basittir. Boynuna ip geçirilen mahkum, boşlukta sallandırılır. Mahkum genellikle boynu kırılarak ya da boğularak ölür. Günümüzde bir çok yerde yasaklansa da, halen kullanılan yerler vardır.
Baş Kesme
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/1a/LeonardGSiffleet.jpg)
Başı keserek idam etme yöntemi, geçmişte oldukça yaygın şekilde kullanılmış bir idam yöntemidir. Mahkumun kafasını keserek öldürme esasına dayanır. Günümüzde sadece Suudi Arabistan'da resmi idam yöntemi olarak olarak kullanılmaktadır.
Elektrikli Sandalye
![](http://assets.vice.com/content-images/contentimage/156845/SingSingElectricChair.jpg)
Alfred Southwick tarafından bulunmuş, Nikola Tesla'nın bulduğu alternatif akımı kötülemek amacı ile Thomas Edison tarafından da geliştirilmiş bir alettir. Adının aksine, elektrik akımı sandalyeden gelmez. Mahkumun başına bağlanan bir cihaz ile bütün vücuda elektrik vererek idamı gerçekleştirme esasına dayanır. İlk olarak 1888 yılında kullanılmıştır. İnsanların dirençleri farklılık gösterdiği için, bazı mahkumların yoğun elektrik almalarına rağmen ölmedikleri kayıtlara geçmiştir. Bu yüzden en çok acı veren idam yöntemlerinden biri olarak kabul edilir. 20. yüzyılın ortalarında özellikle ABD'de çok yoğun olarak kullanılmıştır. Günümüzde ise zehirli iğne ile idam edilecek mahkumlara ikinci seçenek olarak sunulmaktadır.
Kurşuna Dizme
![](http://galeri8.uludagsozluk.com/492/federico-garcia-lorca_835094.jpg)
Kurşuna dizerek idam etme yöntemi, özellikle savaş sırasında sıklıkla kullanılır. Çoğunlukla bir infaz mangası mahkumu karşılarına alır ve gelen emirle birlikte aynı anda ateş ederler. İdam edilecek kişi isteğine göre infaz mangasına bakabilir, aksi durumda gözleri bağlanır.
Bazı durumlarda, infaz mangasının bir üyesine içinde kurşun olmayan bir silah verilir. Gruptaki hiç kimseye bu kişinin kim olduğu söylenmez. İdamlarda, geri çekilip ateş etmemeyi önlediğine inanılan bu hareketle infaz işleminin daha sağlam yapılması sağlanır. Bu sayede üyelerin öldürücü darbeyi kendilerinin vurmadığı duygusunu güçlenmektedir ve silahları kullananların sorumluluk duygusu azalmaktadır.
Bu yöntem Türkiye'de de uygulanmıştır. Osmanlı Dönemi'nin sonlarında ve Kurtuluş Savaşı sırasında özellikle firariler bu yöntemle idam edilmiştir. Türkiye siyasi tarihinin tanınmış simalarından olan Alparslan Türkeş hakkında da kurşuna dizilerek idam edilme cezası verilmiş, ancak Türkeş beraat edince karar iptal edilmiştir.
Zehirli İğne
![](http://coloradoindependent.com/wp-content/uploads/lethal-injection1.jpg)
Zehirli iğne günümüzde özellikle ABD'de en çok tercih edilen idam biçimidir. Mahkuma damardan çeşitli öldürücü zehirler verme prensibine dayanır. Çoğu idam yönteminden en acısız olanıdır. Günümüzde tüm dünyada idam cezasında bu yöntemin kullanılması teşvik edilmektedir.
Son düzenleme: